Inspekcja Handlowa jest wyspecjalizowanym organem kontroli powołanym do ochrony interesów i praw konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa w zakresie określonym ustawą o Inspekcji Handlowej lub przepisach odrębnych.
Do zadań kontrolnych Inspekcji Handlowej należy m.in.:
- kontrola legalności i rzetelności działania przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów odrębnych w zakresie produkcji, handlu i usług,
- kontrola wyrobów wprowadzanych do obrotu w zakresie zgodności z zasadniczymi wymaganiami,
- kontrola wyrobów wprowadzanych do obrotu w zakresie ogólnego bezpieczeństwa,
- kontrola substancji chemicznych, ich mieszanin i detergentów,
- kontrola innych produktów znajdujących się w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu,
- kontrola jakości paliw ciekłych i stałych,
- kontrola usług świadczonych konsumentom przez przedsiębiorców.
Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli
Co do zasady kontrola przedsiębiorcy jest poprzedzana zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.
Na wniosek przedsiębiorcy kontrola może zostać wszczęta przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
W tym celu należy skontaktować się z naczelnikiem lub kierownikiem właściwej komórki organizacyjnej wskazanej w sygnaturze sprawy znajdującej się w lewym górnym rogu zawiadomienia, np.: BP/NR/ZNR.8361.5.2026, numer telefonu: 95 722 57 31 sekretariat.
W celu zapewnienia sprawnego i płynnego przebiegu czynności kontrolnych organ zwraca się do przedsiębiorcy o złożenie oświadczenia dotyczącego wielkości przedsiębiorcy, wskazanie osoby upoważnionej do jego reprezentowania w przypadku nieobecności oraz przekazanie informacji, czy w planowanym terminie prowadzona jest wobec niego kontrola przez inny organ.
Kiedy zawiadomienie nie jest wymagane
Zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się między innymi, w przypadku gdy:
- kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej,
- kontrola jest niezbędna dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia,
- kontrola jest przeprowadzana na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw,
- kontrola jest uzasadniona bezpośrednim zagrożeniem życia lub zdrowia lub środowiska,
- kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.
Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli
Kontrola przeprowadzana jest przez upoważnionych inspektorów Inspekcji Handlowej.
Przed rozpoczęciem czynności kontrolnych inspektor:
- okazuje legitymację służbową,
- doręcza upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, określające zakres oraz podstawę prawną kontroli,
- informuje przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o przysługujących im prawach oraz obowiązkach w trakcie kontroli.
Wyjątek
W przypadku kontroli polegającej na sprawdzeniu rzetelności obsługi poprzez dokonanie zakupu kontrolnego, okazanie legitymacji służbowej oraz doręczenie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli i poinformowanie o przysługujących prawach oraz obowiązkach następuje po przeprowadzeniu zakupu kontrolnego.
Ustalenia w toku kontroli
W trakcie kontroli inspektorzy dokonują ustaleń dotyczących przestrzegania przepisów prawa przez przedsiębiorcę.
Czynności kontrolne mogą obejmować w szczególności:
- sprawdzenie oznakowania i bezpieczeństwa produktów,
- weryfikację informacji przekazywanych konsumentom (np. cen, oznaczeń),
- sprawdzenie dokumentacji dotyczącej wprowadzonych do obrotu produktów,
- ocenę sposobu świadczenia usług,
- pobranie próbek produktów do badań laboratoryjnych.
Protokół kontroli
Ustalenia dokonane w toku kontroli dokumentowane są w protokole kontroli sporządzanym przez inspektorów prowadzących kontrolę. Protokół podpisują inspektorzy obecni podczas kontroli oraz kontrolowany, jego upoważniony przedstawiciel albo osoba czynna w lokalu, w obecności której przeprowadzono kontrolę.
Po zakończeniu czynności kontrolnych protokół przedstawiany jest kontrolowanemu do zapoznania się oraz podpisania.
Kontrolowany może zgłosić uwagi do treści protokołu w terminie 7 dni od dnia jego przedstawienia lub doręczenia, a w przypadku kontroli prowadzonych na podstawie ustawy o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów – bezpośrednio do protokołu albo w terminie 10 dni roboczych.
W uzasadnionych przypadkach protokół kontroli podpisany przez inspektorów może zostać doręczony kontrolowanemu po zakończeniu czynności kontrolnych, jeżeli jego podpisanie przez kontrolowanego lub osobę upoważnioną w miejscu prowadzenia czynności kontrolnych nie było możliwe.
